Fosfor Elementi | Fosfor Nedir ?

Muhammed Mastar tarafından 17 June 2010 tarihinde yazılmıştır.
Yorum Yok

Fosfor elementi çeşitli allotroplar halinde bulunur. Bunlardan beyaz fosfor ve kırmızı fosfor önemlidir. Beyaz fosfor, tetrahedral yapıda P4 moleküllerinden oluşmuştur. Açık sarı renkli beyaz fosfor oda sıcaklığında havanın oksijeni ile birleşerek yanar. Termodinamik verilere göre beyaz fosfor diğer allotroplar kadar kararlı olmadığı halde yapısının belirgin olması nedeniyle fosfor elementinin standart hali olarak kabul edilir.

Kırmızı fosfor ise beyaz fosforun 300oC’de oksijensiz ortamda birkaç gün ısıtılmasıyla elde edilir. Kırmızı fosfor genellikle amorf katı halinde elde edilir. Bu madde üç boyutlu karmaşık ağ örgülü kristaller haline dönüştürülebilir. Beyaz fosforun aksine kırmızı fosfor açık havada kendiliğinden yanmaz.

Fosfor yüksek basınç altında ısıtıldığında siyah fosfor denilen bir fosfor allotropu oluşur.

Doğada fosfor tortul kayalarda eski organizmaların atıkları olarak bulunur. Fosfat kayalarında başlıca florapatit Ca5(PO4)3OH mineralleri vardır. Bu minerallerin 1300-1400oC’de karbon ile indirgenmesiyle element halinde fosfor elde edilir. Kalsiyumu silikat olarak çöktürmek üzere reaksiyon karışımına SiO2 katılır.

Reaksiyonda elde edilen P2 buharları suya gönderilir ve beyaz fosfor (erime noktası 44oC) elde edilir. Fosforun su içinde toplanmasının en önemli nedeni, havanın oksijeni ile reaksiyona girmesini engellemektir. Bu yöntemle elde edilen saf fosfor, çeşitli bileşiklerin elde edilmesinde kullanılmaktadır.

Fosforun tam olarak yanması fosfor(V)oksidi (P4O10) oluşturur. Bu bileşikte fosfor atomları bir düzgün dört yüzlünün köşelerindedir. Fosfor atomlarının her birinde birer terminal oksijen atomu vardır. Ayrıca kenar ortalarında da birer köprü oksijeni bulunmaktadır.

Fosforun az oksijen ile yakılmasından fosfor(III)oksit (P4O6) oluşur. Bu yapıda fosfor(V) oksitten farklı olarak terminal oksijen atomları yoktur. Fosfor(III)oksit, fosforöz asidin (H3PO3) anhidritidir.

Fosfor(V)oksidin su ile reaksiyonundan son ürün olarak ortofosforik asit oluşur. Fosfor(V)okside katılan su miktarına bağlı olarak birçok ara ürünler de oluşmaktadır. Bu ara maddelerden en önemlileri metafosforik asit ve difosforikasittir.

  • FriendFeed'de Paylaş
  • Facebook'ta Paylaş
  • Twitter'da Paylaş
  • Bu Yazı Hakkında Birşeyler Demek İstermisiniz?





    Powered by WP Hashcash

    - Tüm Telif Hakları Yüce Türk Milleti'ne Aittir. -

    Valid CSS!

    şerit