Linux | Linux Nedir?

Helsinki Üniversitesi’nde bilgisayar mühendisliği öğrencisi olan Linus Torvalds’ın 1991 yılında Intel’in yeni işlemcisi 80386′nın korumalı kip mimarisini denemek üzere geliştirmeye başladığı Unix tabanlı bir işletim sistemi çekirdeğidir.
İnternette yaptığı duyuru sonucunda tüm dünyadan birçok yazılımcının da desteği ile hızla gelişmiş ve halen aynı destek ile gelişmekte olan açık kaynak kodlu, özgür bir yazılımdır.

Özgür Yazılım Nedir?

Özgür yazılım, 4 farklı özgürlüğü temel alır:
Hangi amaç için olursa olsun, programı çalıştırma özgürlüğü
Kendi ihtiyaçlarınıza uyarlamak için programın nasıl çalıştığını öğrenme özgürlüğü (Kaynak koduna erişim bunun için bir önkoşuldur)
İhtiyacı olanlara yardım edebilmeniz için programın kopyalarını dağıtma özgürlüğü
Bütün toplumun faydalanabilmesi için programı iyileştirme ve yaptıklarınızı halka açma özgürlüğü (Kaynak koduna erişim bunun için bir önkoşuldur)

Linux Dağıtımları

Farklı çalışma grupları tarafından Linux çekirdeği üzerinde geliştirilmiş olan işletim sistemlerine Linux Dağıtımları denir.
Bilgisayara kurulmadan CD, DVD veya USB Bellek üzerinden doğrudan çalıştırılabilen dağıtımlar da vardır.
Linux dağıtımları daha çok sunucularda kullanılmasına rağmen masaüstü ve dizüstü bilgisayarlarda da kullanım oranı artmaktadır.
Gömülü sistemlerden, süper bilgisayarlara kadar birçok donanım türünde kullanılan Linux dağıtımları da vardır.

Slackware

1992 yılında Patrick Volkerding tarafından yaratılan Slackware Linux, en eski Linux dağıtımıdır.
Grafiksel konfigürasyon araçları ve basit arayüzler sunmaktan ziyade, sizin Linux’a aşina olmanızı bekleyen bir yapıya sahiptir.
Diğer dağıtımlar geliştirmesi zor fakat kullanması kolay arayüzler sunarken, Slackware’de her şeyi çeşitli konfigürasyon dosyalarını düzenleyerek halletmeniz gerekir.
Bundan dolayı Slackware kullanmayı düşünen acemiler Linux öğrenmek için zaman harcamaya hazır olmalıdırlar.

Redhat

1993 yılında ABD’de kurulmuş Red Hat şirketinin geliştirdiği ticari Linux dağıtımıdır.
İyi test edilmiş, nispeten kararlı bir Linux dağıtımı olması nedeniyle, dünya çapındaki sunucuların bir çoğunda tercih edilmektedir
Hata rapor etme ve beta programlar kullanıcılara açıktır ve çok sayıda e-posta listesi bulunmaktadır.

Fedora

Red Hat Linux un devamı olarak adlandırılabilecek Fedora Core hiçbir kar amacı gütmeyen bir organizasyon tarafından üretilmektedir.
Her ne kadar bir zamanlar efsane olan Red Hat kadar büyük bir popülerliği yoksa da Linux dünyasının en sevilen ve en başarılı dağıtımlarından biridir.
Mandriva veya Suse kadar olmasa da oldukça güncel paketlere sahip Fedora onlardan daha sağlam ve kararlı bir dağıtım olması ile ünlüdür.

Mandriva

Gaël Duval tarafından başlatılan Mandrake Linux projesi Connectiva Linux ile birleşmesinden sonra adını Mandriva olarak değiştirmiştir.
Geliştiriciler, Red Hat dağıtımından yola çıkmış, varsayılan masaüstünü KDE’ye çevirmiş, kullanımı çok kolay bir kurulum ekleyerek “Linux’un kurulumu zordur” düşüncesini bertaraf etmişlerdir.
Alternatif bir işletim sistemi denemek isteyen ev kullanıcıları arasında oldukça popülerdir.

Suse

Almanya’da hazırlanmakta olan bir Linux dağıtımıdır.
İsmi “Software und System Entwicklung” (“Software and system development”) sözcüklerinin baş harflerinin bir araya gelmesiyle oluşmuştur.
SuSE dağıtımı 2003’ten beri Novell şirketine aittir.

Debian

En yaygın Linux dağıtımlarından biridir.
Mepis, Ubuntu, Yoper, Knoppix, Libranet, Linspire, Xandros ve Adamantix gibi birçok Linux dağıtımına da kaynak teşkil etmekte ve Google başta olmak üzere iyi tanınan birçok Web sitesinde de tercih edilmektedir.
Farklı işletim sistemi çekirdekleriyle birlikte i386, AMD64, PowerPC, SPARC, DEC Alpha, ARM, MIPS, HPPA, S390, IA-64 gibi çok sayıda donanım platformunda da çalışabilmektedir.

Ubuntu

Debian’ı temel alan Ubuntu’nun hedefi ortalama bilgisayar kullanıcılarına kullanımı ve kurulumu oldukça basit, güncel ve güvenli bir işletim sistemi sunmaktır.
Güney Afrikalı bir girişimci olan Matthew Shuttleworth’ün sponsor olduğu Ubuntu, bir şirket içinde değil, bunun aksine dünyanın çeşitli yerlerindeki programcılar sayesinde geliştirildi.
2004 yılında ortaya çıkan Ubuntu aldığı %30′luk oyla, 2007 yılında masaüstü kullanımında en gözde Linux dağıtımı seçilmiştir.

Pardus – Turkix

Türkiye’de Fedora üzerinde geliştirilen Turkuaz, Gelecek ve Mandrake üzerinden geliştirilen Turkix, Armador OS 2006 gibi projelerden sonra TUBİTAK bünyesinde Pardus isimli bir dağıtım geliştirilmektedir.
Pardus her seviyede bilgisayar kullanıcısının kolayca kurup kullanabilmesi amaçlanarak geliştirilmektedir. Bu nedenle kurulumundan yönetimine kadar pek çok araç ve teknoloji Pardus geliştiricileri tarafından özel bir proje olarak geliştirilmektedir.

Windows, Unix ve Linux

UNIX akademik çevrelerde ve sunucularda, Windows ise evde ve ofislerde masaüstünde tercih edilmektedir.
Sunucu pazarında UNIX’in rakibi Windows Server işletim sistemidir.
Masaüstü bilgisayarlarında Windows, diğer işletim sistemlerinden çok daha yaygın olarak kullanılmaktadır (Çeşitli araştırmalar Windows’un masaüstünde pazar payının %85-90 oranında olduğunu göstermektedir).
Linux sunucularda yaygın olarak kullanılmaktayken, evlere ve ofis masaüstlerine de yavaş yavaş girmektedir.